bir iş bitene kadar oturup bekliyorsun.

ne işe yarıyor

tek pencerede çalışıyorsun. bir iş bitene kadar oturup ekrana bakıyorsun, bitince sıradakini başlatıyorsun. akşam olduğunda üç işten biri bitmiş oluyor. oysa o üç işin ikisinin birbiriyle hiçbir alakası yok, aynı anda koşabilirlerdi.

bu sistem işleri okuyup her biri için üç şey çıkarıyor: girdisi ne, çıktısı ne, hangi dosyalara yazacak. sonra iki tür bağımlılığı ayrı ayrı işaretliyor. birincisi veri bağımlılığı, yani bir işin başka bir işin çıktısına muhtaç olması. ikincisi yazma çakışması, yani iki işin aynı dosyaya yazacak olması. ikinci kural daha sıkı çünkü mantıken bağımsız görünen işler sessizce birbirini eziyor.

sistem her şeyi paralelleştirmiyor. asıl işi bağımlılığı doğru çözmek, paralellik onun sonucu.

nasıl çalışıyor

1. yapılacak işleri bir dosyaya yazıyorsun. sıra vermiyorsun, bağımlılık yazmıyorsun.
2. sistem bağımlılık haritasını çıkarıyor, işleri dalgalara diziyor ve duruyor. planı okuyup onaylamadan koşmuyor. bu duruş bilerek var, çünkü harita yanlışsa en ucuz düzeltme anı orası.
3. onaydan sonra dalgadaki işleri aynı anda başlatıyor. her çalışan yalnız kendi klasörüne yazıyor, birbirinin dosyasına dokunamıyor.
4. bitince tek sayfalık rapor bırakıyor. on klasör gezmiyorsun.

geri alınamaz işleri (silme, gönderme, ödeme) asla paralel koşturmuyor, kendi sıralı dalgasına alıyor.

gerçekten çalıştığının kanıtı

beş işlik bir liste kurdum: üç gerçekten bağımsız iş, bir veri bağımlılığı, bir de izolasyon sınırını ihlal eden iş. sonra sistemi gerçekten koşturdum.

sistem doğru ayırdı. üç bağımsız işi birinci dalgaya koydu, onların çıktısına muhtaç olanı ikinciye, ortak bir dosyaya yazdığı için bilerek sıraya aldığı işi de üçüncüye.

birinci dalgada üç çalışan aynı anda koştu. tek tek süreleri 91, 40 ve 70 saniyeydi. duvar saati 91 saniye çıktı, toplamları 201. yani dalga içinde 2,2 kat kazanç.

bağımlılık zinciri de çalıştı. ikinci dalgadaki iş üç çıktıyı okudu ve hiçbirinde tek başına bulunmayan gözlemler üretti.

izolasyon tuttu. koşu sonrası dosya sistemini taradım: dört çalışan, dört dosya, her biri kendi klasöründe. kendi klasörü dışına yazan yok, aynı dosyaya iki çalışanın dokunması yok.

genel kazanç 1,63 kat. üç kat değil. rapor bunu şişirmedi ve sebebini de yazdı: ikinci dalga tek iş olduğu için seri koştu ve genel oranı aşağı çekti. paralellik süreyi iş sayısına bölmüyor, en uzun işin süresine indiriyor.

test edilmeyenleri de yazdım: dört çalışan sınırı, bir çalışanın başarısız olma senaryosu ve gerçek bir yazma çakışması bu koşuda tetiklenmedi.

kodun tamamı açık: github.com/muhammedsevimli/sistemler

teslim

yukarıya e-postanı bırak. adım adım kurulum dökümanını hem buradan hem mailinden açarsın. şablon dosyalar hazır, kopyala yapıştır. kurarken takıldığın yeri yaz, bakarım.